Noordzeeduiken
Enkele praktische tips/gegevens voor als we met Torpedo de Noordzee op gaan...
Samenvatting van het NELOS Noordzeereglement
- Minstens 2*D gebrevetteerde duikers (plus bijkomende Torpedo-eis van
minstens 100 openwaterduiken incl. voldoende echte Oosterschelde-ervaring).
- Iedere duiker moet een trimvest dragen, een lamp hebben en een scherp mes.
- Iedere duiker moet in het bezit zijn van een
decoballon/OSB en die
ook effectief kunnen gebruiken.
- Iedere duiker moet in het bezit zijn van een
tweede "bevrijdingssysteem"
(mes-schaar......) en dat moet op een andere plaats gedragen worden dan
het (eerste) mes.
- Er MOET steeds gedoken worden binnen de veiligheidscurve, tenzij men
100% zeker is dat men langs een vaste ankerketting terug naar boven kan
(en men einde duik die ketting ook effectief terugvindt) en dan eventuele
trappen aan de ankerketting kan maken.
Opmerking: de meeste Belgische noordzeeoperatoren ankeren
NIET op het wrak maar blijven tijdens de duik in de buurt
drijven/rondvaren. Dus in de praktijk duiken we op de Noordzee zo dat er
geen (of in samenspraak met de schipper ifv de omstandigheden slechts
beperkte) verplichte decostops zijn!
Even een zelftest om je zien of je al in de buurt van "Noordzee-geschikt"
komt:
- Een half metertje of nog minder zicht, daar lig ik niet echt wakker van...
- Geen probleem om bij beperkte zichtbaarheid en zonder enige vaste
referentie netjes gecontroleerd samen met mijn buddy "in den bleu" op
te stijgen... en "in den bleu" kan soms heuse erwtensoep zijn...
- Ik kan perfect mijn OSB oplaten... ook als ik alleen ben...
- Wat stroming, en soms zelfs heel heftige wapperend-vlagje-aan-een-lijn
stroming, als ik aan een daallijn naar beneden zak is best OK...
- Oeps, buddy kwijt, en ik moet in mijn eentje midden in zee
"in den bleu" van 30-40m gecontroleerd naar de oppervlakte
stijgen... bwah ja, dat doen we dan maar he, geen probleem, en op het
einde ook nog eens in mijn eentje mijn OSB schieten... en ik
vind mijn buddy dan wel terug aan de oppervlakte...
Hoe in het water, hoe het wrak vinden, op het wrak, en hoe duik afronden ?
- Wrak lokaliseren, markeren en "duikklaar" maken:
de schipper zoekt eerst via gps en dan meer in detail via de sonar
het wrak op en gooit een anker met daallijn en 2 boeien op het wrak.
Door de stroming zullen de 2 boeien wat strak worden getrokken en zo
de richting van de stroming aangeven, t.t.z. de tweede "losse" boei
legt zich in het verlengde van de eerste boei die aan de daallijn
vasthangt.
- Te water gaan en naar het wrak afdalen:
in de meeste gevallen blijft de boot "vrij" rondvaren en ankert niet.
Bedoeling is dat bij het te water gaan de boot zich netjes stroomopwaarts
van die 2 boeien legt (of langzaam heen en weer zigzagt als er teveel
stroming is en de boot te snel naar de boeien wordt gestuwd) en dan
spring je in het water op het moment dat je beide boeien netjes op
één lijn ziet zodat je je dan rustig door de stroming
kan laten meedrijven naar de 1ste boei die je vastgrijpt
en langs daar dan direct naar wrak afdaalt.
Ingeval je de 1ste boei zou missen kan je nog proberen de 2de te pakken te krijgen en je via het touw
tussen beide boeien terug naar de 1ste te trekken en daar dan via de
daallijn naar 't wrak te gaan.
Je mag tijdens het dalen de daallijn
NIET lossen/kwijtspelen want d'er kan wel eens serieuze stroming zitten
en dan geraak je nooit aan 't wrak en is de duik gedaan !
't Is dus kwestie van op de boot net voor het springen echt "100% klaar"
te zijn zodat je aan de boei direct samen naar beneden kunt gaan...
als er relatief weinig stroming is kan je naast mekaar, de ene links
en de andere rechts van de daallijn afzakken. Als
er meer stroming staat is het gewoon achter mekaar omdat je je dan soms
met 2 handen aan de afdaallijn naar beneden moet trekken.
Opmerking: normaal gezien zal het laatste duikteam dat op het wrak
toekomt, in samenspraak met de schipper, de drek/anker van de twee
wrakboeien naar boven schieten zodat de schipper die boeien kan
binnenhalen en helemaal vrij kan rondvaren en wachten op het eerste
duikteam dat eindeduik terug bovenkomt en die oppikken, enz.
- Op het wrak aangekomen hangt het ook weer van de stroming, en de
zichtbaarheid af. Bij weinig stroming en goeie zichtbaarheid maakt het
niet uit hoe je duikt, naast mekaar of achter mekaar. Bij slechte
zichtbaarheid is direct naast mekaar beter. Bij sterke stroming is
achter mekaar handiger omdat je je dan goed kan vasthouden aan het
wrak en je soms je gewoon langs de lijzijde van het wrak, of in het wrak als
dat mogelijk is, moet laten zakken om een beetje "uit de wind" te duiken.
Hou op het wrak uiteraard je luchtvoorraad goed in de gaten, en je tijd,
en zorg ervoor dat je na de vooraf afgesproken "grensdruk" of max. bodemtijd
en/of afspraken ivm nultijd en decostops, aan de opstijging begint.
Opmerking: aangezien we eindeduik gewoon "in den bleu"
opstijgen kunnen we dat doen vanop gelijk welke plaats op het wrak. Om
die reden werken we normaal gezien dus ook niet met reels op het wrak
gewoonweg omdat het niet nodig/nuttig is en alleen maar onnodige
rompslomp en beperkingen oplevert. Typisch doen we ook omwille van de
soort wrakken, en omwille van de al bij al beperkte bodemtijd, geen
echte wrakpenetraties en gaan we alleen maar via zeer grote/ruime
openingen eens even v.b. in het ruim kijken.
- Eindeduik opstijgen: bij (kleinere) RIB's wordt soms
geankerd en is de afspraak dat men via
de lijn terug naar boven komt, maar bij grotere boten gebeurt het stijgen
normaal gezien vrij "in den bleu", om dan ten laatste op een 6-7m de
OSB (1 per duikteam)
te schieten en daar eventueel nog een paar minuten safety stop (geen
verplichte decostops toegelaten bij stijgen in het blauw!) te houden.
Boven gekomen hou je de OSB nog steeds goed rechtop zodat men van op
de boot je kan zien en zich zo manoeuvreren dat je zo gemakkelijk
mogelijk de trap op kan.
- Terug op de boot:
aan de trap zorg je ervoor dat je de persoon voor je voldoende ruimte
biedt om de trap te pakken te krijgen en op het dek te geraken en je gaat
zelf pas naar de trap op het moment dat de duiker voor je weg is van de
trap. Zorg er voordien voor dat er zo weinig mogelijk nog "los" hangt te
bengelen (v.b. lamp, console, enz.) aan je uitrusting om te vermijden dat
je daarmee ergens blijft haken aan de trap. Hou ook je bril op en ontspanner
in de mond tot op het moment dat je goed en wel op het dek bent!
Als er redelijk wat deining staat blijf je eerst even weg van de
trap om goed het 'ritme' van op/neer in de gaten te krijgen en op het
moment dat de trap het diepste in het water zit grijp je de trap zo
hoog mogelijk en zo goed mogelijk vast en probeer je je voeten goed op
een trede vast te zetten...
Welke fles(sen) ?
Een "eeuwige" discussie natuurlijk... je ziet tig mensen met een
gewone 15liter mono duiken, je ziet er tig met een 2x10 dubbelset,
je ziet er verschillende met die nieuwerwetse 2x12 dubbelsets...
Eigenlijk is het heel simpel: je duikt gewoon minimum met wat nodig
is, en wat je extra daar bovenop wil meesleuren is je eigen
keuze/probleem.
Hoeveel lucht is "nodig" ? Dat is simpel: je maakt een duikplanning
ifv de gemiddelde diepte van het wrak, en de max. bijhorende duiktijd
binnen de nultijd, je kent je eigen SAC (Surface Air Consumption) en
op basis daarvan weet je hoeveel lucht je nodig hebt voor jouw bodemtijd.
Je kent je opstijgprofiel met eventuele deep stops en safety stops (en
eventuele met de schipper afgesproken max. decostops) en je kan via je
SAC dan zien hoeveel lucht je voor de opstijging nodig hebt, en die
hoeveelheid doe je voor alle zekerheid (minstens) maal 2 om ingeval je buddy
worst case net op het moment van de opstijging zonder lucht valt hem
van lucht te kunnen voorzien... en dan neem je nog een paar tientallen
bar extra reserve en je weet welke fles(sen) je nodig hebt.
In de praktijk zal je zien dat
met een normaal luchtverbruik, en de typische NZ-wrakken, en duiken
binnen de nultijd, je als je duikt met lucht je goed toekomt met een
15liter/200bar. Als je met nitrox duikt kan omwille van de enkele
minuten langere bodemtijd een 15liter/200bar wat krap worden om ook
je buddy in een noodgeval luchtdelend veilig mee boven te krijgen en
kan een 2x10liter dubbelset een betere keuze zijn.
A propos... nog een tip: tuig in de haven je setje al op in de kofferbak
van je wagen, daar heb je doorgaans meer plaats dan op de boot... en
het is veel gemakkelijker om je fles(sen) zo op je rug naar/van de
boot te dragen en eens op de boot kan je direct je setje tegen de
wand zetten en vastzetten met een touwtje (niet alle schippers hebben
genoeg touwtjes voorhanden, voorzie daarom best zelf een stevig -4mm
is dik/stevig genoeg- touwtje van ongeveer anderhalve meter).
Nuttige links:
